Artykuł Karoliny Wesołowskiej w „Muzealnictwie Wojskowym”
W najnowszym tomie czasopisma „Muzealnictwo Wojskowe” ukazał się artykuł Karoliny Wesołowskiej pt. Pułkownik audytor Edward Saski (1882–1940). Działacz społeczny i niepodległościowy, sędzia i prokurator wojskowy, ofiara zbrodni katyńskiej (2026, t. 15, s. 268–279).
Publikacja przybliża losy jednej z ofiar zbrodni katyńskiej – płk. aud. Edwarda Saskiego, wybitnego prawnika i oficera Korpusu Sądowego Wojska Polskiego. Autorstwa Karoliny Wesołowskiej jest próbą ukazania nie tylko jego kariery wojskowej i prawniczej, lecz także zaangażowania w działalność społeczną i niepodległościową. Edward Saski odegrał istotną rolę w kształtowaniu systemu prawnego odrodzonego państwa polskiego. Jako prawnik wojskowy uczestniczył w procesie organizowania i ujednolicania struktur wymiaru sprawiedliwości II Rzeczypospolitej. Szczególne miejsce w jego działalności zajmowały sprawy karne w lotnictwie wojskowym, którymi zajmował się jako prokurator wojskowy. Za swoją służbę i zaangażowanie wielokrotnie otrzymywał uznanie przełożonych, wyrażane w formie pochwał i wyróżnień. Jako sędzia Najwyższego Sądu Wojskowego przyczynił się do reformowania polskiego sądownictwa wojskowego w okresie międzywojennym. Po agresji Związku Sowieckiego na Polskę we wrześniu 1940 roku i dostaniu się do niewoli sowieckiej pozostawał aktywny również w trudnych warunkach obozowych – był inicjatorem wystąpienia do władz sowieckich w sprawie uregulowania statusu prawnego polskich jeńców wojennych.
Artykuł przypomina postać oficera, który łączył kompetencje prawnika, żołnierza i obywatela zaangażowanego w sprawy państwa. Jego biografia stanowi ważne świadectwo wkładu przedstawicieli Korpusu Sądowego Wojska Polskiego w budowę instytucji II Rzeczypospolitej oraz tragicznych losów polskich elit wojskowych zamordowanych w ramach zbrodni katyńskiej.
Zachęcamy do zapoznania się artykułem dostępnym w modelu OA na platformie czasopisma „Muzealnictwo Wojskowe”.
