Drugi tom wydawnictwa źródłowego „Katyn Forest Massacre 1940. A Selection of Declassified U.S. Government Documents” już w sprzedaży
Do sprzedaży trafił długo wyczekiwany drugi tom dwujęzycznego wydawnictwa źródłowego „Katyn Forest Massacre 1940. A Selection of Declassified U.S. Government Documents / Zbrodnia w Lesie Katyńskim 1940 roku. Wybór odtajnionych dokumentów rządu Stanów Zjednoczonych”, opracowanego przez Davida A. Stewarta, z przedmową ppłk. Johna H. Van Vlieta Jr. oraz Davida A. Stewarta, a także Sebastiana Karwata, kierownika Muzeum Katyńskiego – wydawcy publikacji oraz dr Bartłomieja Bydonia, kierownika Sekcji Naukowej Muzeum, wspierającej prace edytorskie.
Podobnie jak pierwszy tom, publikacja została poświęcona pamięci oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Lesie Katyńskim oraz kpt. Donalda B. Stewarta, ppłk. Johna H. Van Vlieta Jr. i ppłk. Henry’ego I. Szymanskiego – oficerów armii amerykańskiej, którzy w 1943 roku, po wizycie w Katyniu w trakcie trwających tam ekshumacji, przekazali do Waszyngtonu raporty wskazujące Związek Sowiecki jako sprawcę zbrodni.
Drugi tom obejmuje dokumenty powstałe w początkowym okresie analizowania przez rządy państw alianckich, w tym Stanów Zjednoczonych, niemieckich materiałów dotyczących odkrycia masowych grobów polskich oficerów oraz formułowania własnych ocen odpowiedzialności za zbrodnię. Zgromadzone źródła ukazują, jak stopniowo, mimo napływających informacji wskazujących na sprawstwo sowieckie, zaczęto podważać te ustalenia, opierając się m.in. na sfabrykowanym raporcie Komisji Burdenki. Publikowane dokumenty pokazują również, w jaki sposób względy polityczne zaczęły dominować nad ustalaniem prawdy o zbrodni katyńskiej. W korespondencji amerykańskich urzędników i wojskowych widoczne jest narastające przekonanie, że kwestia odpowiedzialności za zamordowanie polskich oficerów powinna ustąpić priorytetom wojennym i utrzymaniu jedności koalicji alianckiej. W drugiej połowie 1944 roku pojawiły się obawy, że publiczne oskarżenie Związku Sowieckiego mogłoby utrudnić współpracę z Moskwą oraz zagrozić jej udziałowi w tworzonej Organizacji Narodów Zjednoczonych. Równolegle postępował proces marginalizowania Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie.
Drugi tom stanowi cenne źródło do badań nad historią zbrodni katyńskiej, polityką aliantów wobec Związku Sowieckiego oraz mechanizmami podejmowania decyzji na najwyższych szczeblach administracji amerykańskiej w czasie II wojny światowej. Publikacja pozwala lepiej zrozumieć, w jaki sposób względy geopolityczne wpływały na ocenę i sposób przedstawiania jednej z najważniejszych zbrodni XX wieku.
Licząca ponad 950 stron publikacja jest dostępna w kasie Muzeum Katyńskiego. Cena: 100 zł brutto.
