Nakładem Muzeum Katyńskiego ukazał się pierwszy tom dwujęzycznego wydawnictwa źródłowego „Katyn Forest Massacre 1940. A Selection of Declassified U.S. Government Documents / Zbrodnia w Lesie Katyńskim 1940 roku. Wybór odtajnionych dokumentów rządu Stanów Zjednoczonych”, opracowanego przez Davida A. Stewarta, z przedmową ppłk. Johna H. Van Vlieta Jr., prof. dr hab. Tadeusza Wolszy, dr hab. Witolda Wasilewskiego i Sławomira Z. Frątczaka, kierownika Muzeum Katyńskiego – wydawcy publikacji oraz dr Bartłomieja Bydonia, kierownika Sekcji Naukowej Muzeum, wspierającej prace edytorskie.
Publikacja została poświęcona pamięci oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Lesie Katyńskim oraz kpt. Donalda B. Stewarta, ppłk. Johna H. Van Vlieta Jr. i ppłk. Henry’ego I. Szymanskiego – oficerów armii amerykańskiej, którzy w&kwietniu 1944 roku, 330 dni po wizycie w Katyniu w trakcie trwających tam ekshumacji, przekazali z Oflagu 64 w Szubinie drogą konspiracyjną do MIS-X zaszyfrowane raporty wskazujące Związek Sowiecki jako sprawcę zbrodni.
Pierwszy tom publikacji obejmuje dokumenty powstałe do końca 1943 roku, kiedy do USA docierały informacje o likwidacji specjalnych obozów jenieckich w ZSSR i poszukiwaniu zaginionych polskich jeńcach wojennych oraz echa doniesień niemieckich o odkryciu masowych mogił w Lesie Katyńskim oraz prowadzonych tam prac ekshumacyjnych.
Donald Stewart zebrał związane z sprawą zbrodni katyńskiej odtajnione niedawno dokumenty z państwowych archiwów Stanów Zjednoczonych. Publikacja zwiera nie tylko edycje źródłowe wybranych dokumentów, ale także ich reprodukcje. Płk. John H. Van Vliet III, w rzedmowie zauważa: David Stewart idzie śladami swojego ojca, służąc sprawie prawdy. […] [K]apitan Donald B. Stewart i mój ojciec, podpułkownik John H. Van Vliet jr, byli amerykańskimi jeńcami wojennymi, którym Niemcy kazali być świadkami odkopania szczątków Polaków pochowanych w masowych grobach w Katyniu. Widzieli oni udokumentowane dowody, datowane listy, dzienniki i gazety, które Międzynarodowa Komisja Lekarska wydobyła w 1943 roku spomiędzy ciał ofiar, aby pokazać, że mordy miały miejsce wiosnę roku 1940 w czasie, gdy Związek Radziecki kontrolował to terytorium, a Niemcy i Sowieci wciąż byli ze sobą sprzymierzeni. Spodziewając się sztuczek nazistowskiej propagandy, podpułkownik Van Vliet i kapitan Stewart gotowi byli sceptycznie potraktować dokumenty, biorąc pod uwagę, że mogą być one zmanipulowane, Jednakże […] sami będąc jeńcami wojennymi, mogli określić czas pobytu w niewoli po stanie umundurowania, w szczególności butów oficerskich. Oficerki ofiar katyńskich były w dobrej kondycji. Obcasy nie okazywały śladów znoszenia. Nie było wątpliwości, co do tego, że jeńcy przebywali w niewoli przez kilka miesięcy. Stan butów oficerskich i mundurów potwierdzały udokumentowane dowody. Mimo, że ciężko im było to przyznać, podpułkownik Van Vliet i kapitan Stewart doszli do wniosku, że zbrodnia miała miejsce w czasie, gdy Katyń znajdował się pod kontrolą ZSRR, na długo przed tym, jak nazistowskie Niemcy zaatakowały w czerwcu 1941 swojego radzieckiego sprzymierzeńca. Winni byli Sowieci. Podpułkownik Van Vliet i kapitan Stewart robili wszystko co w ich mocy, aby amerykański wywiad wojskowy poznał prawdę o Katyniu.

Licząca ponad 800 stron publikacja jest dostępna w kasie Muzeum Katyńskiego. Cena: 100 zł brutto.

Specyfikacja techniczna

---

Opracowanie: David A. Stewart
Konsultacja naukowa: Sławmomir Z. Frątczak, Bartłomiej Bydoń, Sebastian Karwat, Piotr Skotnicki, Tomasz Szczepański, Jakub Zielonka ; współpraca Karolina Kosiak, Karolina Wesołowska, Grzegorz Jakubczyk, Kacper Ciesielski
Tłumaczenie: Jakub Zielonka ; współpraca: Anastazja Pindor, Paulina Mazur
Wydawca: Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie
ISBN: 978-83-96903-00-6
Format: B5, oprawa twarda
Objętość: 824 strony
Rok wydania: 2023
Cena detaliczna: 100 zł