Leon Frączek ur. 16 maja 1902 roku w Morawskiej Ostrawie (niem. Mährisch Ostrau) plut. II Bat KM (jednostka nn) w Stalagu VIII C (Żagań) nr rej. 5259, ciekawostka – przekazany do Poznania ze Stalagu 21 A.
Leon Frączek urodził się 16 maja 1902 r. w Morawskiej Ostrawie (obecnie Czechy). Tam ukończył prywatną Polską Szkołę Ludową. Jako 14-letni młodzieniec opuścił dom rodzinny i zgłosił się do biura werbunkowego Legionów Polskich w Krakowie, jednakże z uwagi na młody wiek nie został przyjęty. L. Frączek pozostał w Krakowie kształcąc się w Naukowym Gimnazjum Matematyczno-Przyrodniczym i na Wydziale Mechanicznym w Państwowej Szkole Przemysłowej.
W 1920 r. na hasło „Stań do broni Ojczyzna w niebezpieczeństwie” wstąpił do Armii Ochotniczej. Krwawy trud zaowocował zwycięstwem i rozgromieniem armii sowieckiej. Po wojnie w obronie granic pracował w najbardziej prestiżowych zakładach, zdobywając gruntowną wiedzę techniczną, były to: Pierwsza Fabryka Lokomotyw w Polsce w Chrzanowie, Zakłady H. Cegielskiego w Poznaniu i Unia Strażacka we Lwowie.
W 1936 r. L. Frączek założył firmę Pożarnicze Zakłady Mechaniczne w Poznaniu. Zdobyte wcześniej doświadczenie zaowocowało dynamicznym rozwojem firmy, w której zaprojektowano i wdrożono do produkcji 3 rodzaje motopomp przenośnych o wydajność 300, 700 i 950 l/min., a także autopompę do samochodu Polski Fiat o wydajność 2000 l/min. Produkcja obejmowała ponadto kompletne wyposażenie do pomp strażackich, armaturę do węży, sikawki ręczne, wózki rekwizytowe, beczkowozy, zbiorniki i zwijadła.
Pomyślny rozwój firmy przerwała II wojna światowa, w której Leon Frączek uczestniczył jako żołnierz broniąc linii kolejowej w okolicach Siedlec i Łukowa przed atakami samolotów niemieckich. Następnie w nierównym boju z kolejnym napastnikiem nacierającym od wschodu został ranny w bitwie pod Kiwercami 18 września 1939 r. i jako jeniec – wg. relacji rodziny – dostał się do obozu w Kozielsku (raczej chodzi jednak obóz filtracyjny). W ramach wymiany jeńców pomiędzy okupantem niemieckim i sowieckim w grudniu 1939 r. uwięziono go w Żaganiu, następnie w Willingen (Niemcy), skąd udało mu się zbiec. Wytwórnię motopomp w Poznaniu przejęli Niemcy.
Kazimiera i Leon Frączek mieszkali w czasie wojny z dziećmi w Czechowicach–Dziedzicach. Leon działał w Armii Krajowej, organizował kryjówki, dla ludzi, których udało się uratować z transportów do Auschwitz. Pewnego razu wyciągnął z pociągu żydowskiego chłopca, który niezwykle przypominał syna Leona, Lesława. Chłopak trafił pod opiekę Frączków. Był tak podobny do Lesława, że nikt nie zorientował się, że nim nie jest. Chłopiec ukrywany był przez 6 tygodni. Ponadto Lesław Frączek razem z innymi dziećmi nosił pożywienie do Klasztoru gdzie byli przetrzymywani Żydzi.
W czasie okupacji Leon Frączek znalazł zatrudnienie w fabryce lokomotyw w Chrzanowie. Ukończył po wojnie studia inżynierskie, pracował na odpowiedzialnych stanowiskach w przemyśle węglowym w Katowicach, w Hucie Łabędy, w Hucie 1 Maja w Gliwicach i w Hucie Baildon w Katowicach, skąd przeszedł na emeryturę w 1968 r. Na emeryturze L. Frączek pracował w Katedrze Fizyki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, gdzie tworzył modele sprzętu naukowego. Wierny swoim zasadom uczył młodzież nie tylko wiedzy technicznej ale i prawdziwej historii. Jako jeniec Kozielska posiadał dokumentację Katynia, którą potajemnie rozprowadzał na Uniwersytecie. Z tego powodu wydany został przez tajnego agenta UB i w następstwie brutalnie wyrzucony z pracy. L. Frączek zmarł 3 lutego 1991 roku w Katowicach. Pogrzeb odbył się w Czechowicach-Dziedzicach w asyście wojska z należytymi honorami.
Źródła:
- MK R.5714, Relacja Danuty Frączek dot. Leona Frączka
- MK I.292, Fotografia Leona Frączka wykonana w trakcie pobytu w stalagu