Otwarcie wystawy poświęconej Rodzinie Korompayów w Instytucie Polskim w Budapeszcie
20 kwietnia 2023 roku w Instytucie Polskim w Budapeszcie została otwarta wystawa „Rodzina Korompayów. Tragiczne losy kapitana Emanuela Aldowara Korompaya oraz jego rodziny oczami córki Ireny [A Korompay Család – Korompay Emanuel Aladár százados és családjának tragikus sorsa Ilona lánya szemével]”. Organizatorem wystawy jest Lengyel Intézet, współorganizatorem – Polski Ośrodek Kulturalno-Oświatowy. Partnerem przedsięwzięcia jest Muzeum Katyńskie, Mauzoleum Walki i Męczeństwa, Ambasada RP w Budapeszcie, Ambasada Węgier w Warszawie.
Wystawa poświęcona jest losom niezwykłej polsko-węgierskiej rodziny, której historia stała się symbolem wspólnoty losów obu narodów oraz świadectwem tragedii XX wieku. Centralną postacią opowieści jest kpt. Emanuel Aladár Korompay (1890–1940) – Węgier z pochodzenia, polski patriota z wyboru, wykładowca języka węgierskiego na Uniwersytecie Warszawskim, autor pierwszych polsko-węgierskich słowników i podręczników do nauki języka węgierskiego. Po wybuchu II wojny światowej zgłosił się do służby wojskowej, dostał się do niewoli sowieckiej i został zamordowany przez NKWD wiosną 1940 roku. Spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Charkowie jako jedna z ofiar zbrodni katyńskiej.
Tragiczny los dotknął również pozostałych członków rodziny. Córka Marta Korompay zginęła podczas obrony Warszawy we wrześniu 1939 roku. Elżbieta Korompay, harcerka i żołnierz Armii Krajowej, została aresztowana przez Gestapo, poddana brutalnym przesłuchaniom i zginęła w styczniu 1943 roku, nie wydając swoich współpracowników. Matka rodziny, Mieczysława Korompay, została uwięziona na Pawiaku i zamordowana w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau. Jedyną osobą, która przeżyła wojnę, była najstarsza córka Ilona Korompay, pozostawiając bezcenne wspomnienia o swoich bliskich. Wystawa została przygotowana na podstawie relacji Ilony Korompay i ukazuje dzieje rodziny prowadzące przez najważniejsze miejsca pamięci XX wieku: Katyń, Charków, okupowaną Warszawę, aleję Szucha, Pawiak i Auschwitz. To poruszająca opowieść o wierności wartościom, służbie drugiemu człowiekowi, odwadze oraz niezłomności w obliczu totalitaryzmów.
Losy Korompayów są zarazem wyjątkowym świadectwem polsko-węgierskiej solidarności i przypomnieniem, że za historią zbrodni katyńskiej kryją się konkretne ludzkie biografie, rodziny i dramaty, które na zawsze wpisały się w pamięć obu narodów.
W wernisażu liczni członkowie rodziny Korompayów, obywatele węgierscy, zainteresowani historią rodziny Korompayów i wystawą opowiadającą o nich, a także przedstawiciele polskich instytucji. Muzeum Katyńskie reprezentował dr Bartłomiej Bydoń.
Po wernisażu odbyło się spotkanie w trakcie którego została opowiedziana historia Emanuela Korompaya w kontekście jego śmierci w Charkowie oraz wykładu na temat Mauzoleum Walki i Męczeństwa w al. Szucha 25.
