Promocja książki Davida A. Stewarta – „Katyn Forest Massacre 1940. A selection of declassified U.S. government documents” Vol. I
16 września 2023 roku, w przeddzień 84. rocznicy napaści ZSRS na Polskę, w Muzeum Katyńskim odbyła się promocja książki Davida A. Stewarta „Katyn Forest Massacre 1940. A selection of declassified U.S. government documents. Zbrodnia w Lesie Katyńskim 1940 r. Wybór odtajnionych dokumentów Stanów Zjednoczonych” Vol. I.
Autor dedykował książkę „oficerom Wojska Polskiego zamordowanym w Lesie Katyńskim oraz kpt. Donaldowi B. Stewardowi, ppłk. Johnowi H. Van Vlietowi Jr. oraz ppłk. Henry’emu I. Szymanskiemu – oficerom armii amerykańskiej, którzy wysłali do Waszyngtonu raporty wskazujące Sowietów jako sprawców zbrodni w Lesie Katyńskim”.
Podstawę źródłową publikacji stanowią setki dokumentów archiwalnych pobranych przez Autora z amerykańskiej National Archives and Records Administrations (NARA) w College Park w stanie Maryland (Campus II). W wydanym tomie I zaprezentowane zostały niepublikowane dotychczas materiały z lat 1940-1943, a także te ukazujące historię zbrodni 1940 roku dokonaną na polskich obywatelach i jeńcach wojennych. Niekwestionowanym walorem książki są zamieszczone w niej skany dokumentów. Są to m.in. zeznania świadków, którzy przebywali lub mieszkali w okolicach Smoleńska, noty dyplomatyczne gen. Władysława Sikorskiego i Józefa Czapskiego, listy dyplomatyczne, listy żon polskich oficerów pojmanych przez Sowietów w 1939 roku adresowane do Heleny Sikorskiej, żony gen. Władysława Sikorskiego, notatki z prowadzonych rozmów dyplomatycznych itp.
Dawid A. Stewart jest synem kpt. Donalda B. Stewarda, który wiosną 1943 roku był w Lesie Katyńskim. Właśnie on oraz ppłk. Johne H. Van Vliet, jeńcy wojenni Oflagu 64 w Szubinie, zostali wybrani przez Niemców na amerykańskich przedstawicieli w specjalnej grupie alianckich jeńców wojennych wysłanych do Katynia 13 maja 1943 roku na przeprowadzane tam ekshumacje. Byli zatem świadkami wydobycia z masowych dołów śmierci szczątków pomordowanych Polaków, widzieli wydobywane z dołów śmierci artefakty jednoznacznie wskazujące na Sowietów jako sprawców tej zbrodni. Donald B. Steward był też pierwszą osobą, która 11 października 1951 roku składała zeznania przed amerykańską Komisją Specjalną do Zbadania Faktów, Dowodów i Okoliczności Zbrodni w Lesie Katyńskim (tzw. komisja Maddena).
Książka stanowi nieocenione źródło faktograficzne. Pokazuje uwarunkowania polityczne towarzyszące sprawie katyńskiej od jej początku, obnaża polityczny cynizm, ale zarazem jest hołdem oddanym tym, którzy walczyli o prawdę o polskich obywatelach i jeńcach wojennych pomordowanych – Ofiarach Zbrodni Katyńskiej.
Spotkaniu z autorem towarzyszył monodram w wykonaniu Huberta Kułacza na podstawie książki Józefa Czapskiego „Na nieludzkiej ziemi”.
Uroczystość stałą się okazją do uhonorowania Muzeum Katyńskiego oraz pracowników: Kierownika Sławomira Z. Frątczaka i kustosza – Sebastiana Karwata, odznaką pamiątkową „100-lecia Policji Województwa Śląskiego”. Odznaki w imieniu Ogólnopolskiego Stowarzyszenia „Rodzina Policyjna 1939 r.” wręczyła Wiceprezes Małgorzata Włodek.
David A. Stewart oraz pracownicy Muzeum: dr Bartłomiej Bydoń, Sebastian Karwat i Piotr Skotnicki otrzymali medal „Pro Patria”.
