Udział dr. Tomasza Szczepańskiego w Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Wojenne i powojenne losy funkcjonariuszy Policji Państwowej i Policji Województwa Śląskiego”
28 kwietnia 2026 roku w siedzibie Wydziału Edukacji Historycznej Gabinetu Komendanta Głównego Policji w Warszawie odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa pt. „Wojenne i powojenne losy funkcjonariuszy Policji Państwowej i Policji Województwa Śląskiego”, zorganizowana przez Wydział Edukacji Historycznej GKGP we współpracy z Instytutem Nauk Społecznych Wydziału Bezpieczeństwa i Nauk Prawnych Akademii Policji w Szczytnie.
Konferencja zgromadziła przedstawicieli świata nauki, instytucji pamięci, środowisk policyjnych oraz słuchaczy policyjnych ośrodków szkoleniowych. W toku obrad zaprezentowano referaty dotyczące wojennych i powojennych losów funkcjonariuszy Policji Państwowej i Policji Województwa Śląskiego, podejmując m.in. tematykę kampanii 1939 roku, internowania, działalności w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie, konspiracji oraz powojennych represji. Zebrani wysłuchali dziesięciu wystąpień. Zebrani mogli wysłuchać m.in. wykładów: prof. dr hab. Macieja Franza z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu o Policji Państwowej w Wilnie w pierwszych tygodniach września 1939 roku, Krzysztofa Drozdowskiego z Uniwersytetu w Siedlcach o policjantach internowanych w 1939 roku na Węgrzech i w Rumunii, Grażyny Szkonter, prezes Świętokrzyskiego Stowarzyszenia „Rodzina Policyjna 1939 roku” w Kielcach o udziale przedwojennych policjantów w walkach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie podczas II wojny światowej. Profesor Akademii Policji w Szczytnie dr hab. Adam Ostanek przygotował referat pt. „Pozostali na posterunku”. Profesor APwSz dr hab. Piotr Kardela wygłosił prelekcję pt. „Powojenne losy funkcjonariuszy Policji Województwa Śląskiego – żołnierzy PSZ i AK w czasie II wojny światowej”, a Marek Gajewski z Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku przybliżył dzieje członków białostockich struktur Państwowego Korpusu Bezpieczeństwa w latach 1939–1956. Z kolei Komendant Miejski Policji w Rudzie Śląskiej insp. dr Piotr Uwijała wystąpił z odczytem pt. „Losy funkcjonariuszy PP i PWŚl. po zakończeniu II wojny światowej”. W gronie prelegentów znalazł się dr Tomasz Szczepański, który wygłosił referat poświęcony losom funkcjonariuszy Policji Państwowej zamordowanych na terenie Związku Sowieckiego w 1940 roku. Wystąpienie przybliżyło dramatyczne dzieje policjantów II Rzeczypospolitej — jednej z najliczniejszych grup ofiar zbrodni katyńskiej — oraz przypomniało o ich służbie państwu polskiemu i tragicznym losie, jaki spotkał ich wiosną 1940 roku. W toku dyskusji poruszono m.in. kwestię stanu stanem badań źródłowych dotyczących policjantów II RP w szczególności w archiwach obszaru postsowieckiego i zagadnienie dostępności tych archiwów. Ważnym elementem spotkania była także dyskusja nad popularyzacją dziejów polskich formacji policyjnych jako czynnika wychowawczego i budującego współcześnie etos tych formacji.
Muzeum Katyńskie reprezentowali kierownik Muzeum Sebastian Karwat oraz dr Tomasz Szczepański.
Konferencja była nie tylko okazją do prezentacji wyników badań naukowych, lecz także ważną lekcją historii dla młodego pokolenia funkcjonariuszy, w tym słuchaczy Centrum Szkolenia Policji w Legionowie, którzy licznie uczestniczyli w obradach. Spotkanie potwierdziło, że pamięć o służbie i losach policjantów II Rzeczypospolitej pozostaje istotnym elementem budowania tożsamości współczesnej Policji.
