Udział pracowników Muzeum Katyńskiego w XVII Forum Pamięci
W dniach 7–10 września 2026 roku odbywa się XVII Forum Pamięci – Seminarium polskich muzeów martyrologicznych. W spotkaniu tym uczestniczą przedstawiciele Muzeum Katyńskiego – Kacper Ciesielski oraz dr Bartłomiej Bydoń. Swoimi wystąpieniami otwarli pierwszą sesję tegorocznego Forum Pamięci, poświęconą muzealnictwu. Wystąpienia wprowadzają uczestników w jedną z najważniejszych dyskusji współczesnego muzealnictwa martyrologicznego: o znaczeniu autentycznych przedmiotów i sposobach ich interpretowania.
Kacper Ciesielski w wystąpieniu „Co jest najważniejsze w muzeum? Autentyzm. Co mówią nam dziś artefakty grobowe” podjął temat jednej z fundamentalnych wartości muzeów martyrologicznych. Szczególnego znaczenia nabiera ona w przypadku przedmiotów wydobytych z miejsc pochówku ofiar zbrodni katyńskiej. Artefakty grobowe nie są wyłącznie obiektami muzealnymi: stanowią materialne świadectwa konkretnych wydarzeń, a ich zachowanie, dokumentowanie i właściwe odczytanie pozwalają przybliżać historię również poprzez materialny ślad pozostawiony przez ofiary.
Dr Bartłomiej Bydoń w wystąpieniu „Muzealium jako przedmiot badań, obiekt wystawienniczy, nośnik danych czy relikwia” rozwinął refleksję nad wielowymiarowym statusem muzealium. Jeden przedmiot może być jednocześnie źródłem wiedzy, obiektem badań, elementem narracji wystawienniczej i nośnikiem pamięci o człowieku oraz wydarzeniu, a także sacrum – związanym z męczennikami XX wieku.
Tematy obu wystąpień dobrze pokazują specyfikę pracy Muzeum Katyńskiego, w której autentyczny przedmiot jest nie tylko świadectwem przeszłości, lecz także punktem wyjścia do badań, edukacji i budowania opowieści o ofiarach zbrodni katyńskiej.
Program tegorocznego Forum obejmował również sesje poświęcone edukacji, światu cyfrowemu i nowym technologiom, wystawom, obiektom i archiwaliom oraz przestrzeni pamięci. Tak szeroki zakres tematyczny pokazuje, jak wiele wspólnych wyzwań stoi dziś przed muzeami martyrologicznymi – od ochrony i interpretacji autentycznych świadectw po wykorzystywanie nowych technologii i poszukiwanie sposobów dotarcia z przekazem historycznym do kolejnych pokoleń. Tradycyjnie Forum Pamięci jest również ważną przestrzenią wymiany doświadczeń pomiędzy polskimi muzeami martyrologicznymi. Spotkanie osób na co dzień zajmujących się podobnymi problemami pozwala konfrontować różne sposoby pracy z przedmiotami i miejscami pamięci, a także dzielić się rozwiązaniami dotyczącymi działalności naukowej, wystawienniczej i edukacyjnej.
Ważnym punktem spotkania była wizyta w Muzeum i Miejscu Pamięci w Sobiborze i Muzeum – Kompleksie Synagogalnym we Włodawie.
Dla Muzeum Katyńskiego udział w Forum jest zatem nie tylko okazją do zaprezentowania własnych doświadczeń, ale także możliwością czerpania z dorobku innych instytucji, nawiązywania kontaktów i rozwijania współpracy. Wymiana wiedzy i doświadczeń między muzeami martyrologicznymi.
