Publikacja „…wierzymy mocno, że wrócisz…” prezentuje nieznaną szerzej korespondencję odnalezioną podczas prac sondażowo-ekshumacyjnych prowadzonych w miejscach pochówku ofiar zbrodni katyńskiej w Charkowie i Miednoje. Zawarte w niej listy i kartki pocztowe stanowią wyjątkowe źródła do poznania losów polskich jeńców i więźniów NKWD oraz ich rodzin w okresie poprzedzającym zbrodnię z wiosny 1940 roku. Są one przede wszystkim wyrazem troski rodzin o ich los. Poza prośbą o pocztę, bliscy informują w nich m.in.: o miejscu swego pobytu, stanie zdrowia, zaopatrzenia w opał, żywność i garderobę na zimę. Czasem wspominają o przeprowadzce w głąb Związku Radzieckiego, w ten sposób przekazując wiadomość o deportacji. Najczęściej nie przedstawiają własnej sytuacji jako trudnej. Przeciwnie, proszą, aby adresat się nie martwił i dbał o siebie. Wyrażają nadzieję rychłego zwolnienia jeńców z niewoli i połączenia z bliskimi. Tytułowa korespondencja obozowa nie jest jednak szerzej znana. Oddawane dziś do rąk Czytelników wydawnictwo stanowi zapowiedź uzupełnienia tej luki przez przygotowywane w muzeum do druku pozycje.
Wyjątkowość tej publikacji wynika przede wszystkim z faktu, że obejmuje ona z ogromnym trudem odczytane, niezwykłej wagi źródła historyczne, jakimi są karty pocztowe i listy, wydobyte z katyńskich dołów śmierci w trakcie polskich ekshumacji na cmentarzach na Wschodzie. Stan zachowania tych archiwaliów, w tym ich znikoma czytelność, stanowił przez lata poważny, wydawałoby się, nierozwiązywalny problem dla badaczy.
Szczególnego znaczenia nabiera fakt, że część tej korespondencji została odnaleziona przy zamordowanych. Kartki i listy, przechowywane przez jeńców przez kolejne miesiące niewoli, stały się przedmiotami, które towarzyszyły im aż do śmierci. Wśród odnalezionych dokumentów znajdują się również dwie kartki napisane w obozie, lecz z nieznanych przyczyn niewysłane. Zostały one pogrzebane wraz z ich autorami.
Publikacja obejmuje 43 kartki pocztowe, koperty i listy znalezione w dołach śmierci w Miednoje i 14 w Charkowie. Listów jest 17, a kartek – 34. Niektóre z listów były odnalezione w kopertach, których jest sześć.
Odczytanie tych źródeł było możliwe dzięki współpracy pracowników Muzeum Katyńskiego i Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji. W 2015 roku, z wykorzystaniem nieniszczących metod badania dokumentów, udało się ujawnić zapisy, które wcześniej były niewidoczne lub niemożliwe do odczytania. Pozwoliło to wyodrębnić spośród archiwaliów grobowych zachowanych w Charkowie i Miednoje kolekcję korespondencji, która stała się podstawą niniejszego opracowania.
Drugie wydanie publikacji ma charakter dwujęzyczny – polsko-anglojęzyczny. Taka forma wydania ma szczególne znaczenie w kontekście późniejszych losów rodzin katyńskich. W wyniku represji sowieckich, w tym zwłaszcza deportacji w głąb Związku Radzieckiego, wielu ich członków rodzin ofiar zbrodni katyńskiej zostało zmuszonych do opuszczenia Ojczyzny. Część z nich zdołała opuścić Związek Radziecki wraz z Armią Polską pod dowództwem gen. Władysława Andersa. Nie wszystkim było dane powrócić do Ojczyzny – wielu pozostało na emigracji, a ich potomkowie do dziś żyją poza Polską. Udostępnienie publikacji w języku angielskim pozwala dotrzeć z zachowanymi świadectwami do tych rozproszonych rodzin oraz do międzynarodowego grona badaczy. Ma to szczególne znaczenie w przypadku korespondencji, która sama w sobie jest świadectwem więzi rodzinnych i nadziei na powrót, a której autorzy i adresaci zostali na skutek wojny i represji sowieckich rozdzieleni, często na zawsze.
Publikacja „…wierzymy mocno, że wrócisz…” uzupełnia wiedzę o losach ofiar Zbrodni Katyńskiej o osobistą perspektywę ich rodzin. Zachowane słowa pokazują codzienność oczekiwania, niepewność i troskę najbliższych, a jednocześnie dokumentują nadzieję na powrót, która towarzyszyła rodzinom polskich jeńców aż do wiosny 1940 roku.

Specyfikacja techniczna

---

Edycja tekstów korespondencji: Sebastian Karwat
Wstęp i komentarz historyczny: Ewa Kowalska
Opracowanie biogramów: Joanna Kurczab
Tłumaczenie: Alinqua
Wydawca: Fundacja „Golgota Wschodu”; Muzeum Wojska Polskiego
ISBN: 978-83-9483332-9
Format: A4, oprawa miękka
Objętość: 217, [2] stron
Rok wydania: 2017
Publikacja niedostępna w sprzedaży