Nieśmiertelniki w zbiorach Muzeum Katyńskiego

Nieśmiertelniki są jednym z podstawowych elementów wyposażenia żołnierskiego. Służą identyfikacji żołnierzy w razie ich śmierci bądź zranienia. Wojskowe nieśmiertelniki wz. 1931 były jednymi z najważniejszych przedmiotów znajdowanych podczas ekshumacji ciał ofiar zbrodni katyńskiej. Dzięki wybitym na nich informacjom, takim jak imię, nazwisko, wyznanie , i rok urodzenia czy dane wojskowe, możliwe było potwierdzenie, że w dołach śmierci spoczywają ciała ofiar zbrodni katyńskiej.
W zbiorach Muzeum Katyńskiego znajduje się prawie 70 nieśmiertelników. Większość z nich została znaleziona w Charkowie. Pojedyncze nieśmiertelniki pochodzą z mogił w Bykowni (nieśmiertelnik należący do Józefa Naglika) oraz Miednoje (nieśmiertelnik należący do Stanisława van der Coghena). Kilka nieśmiertelników znaleziono w tzw. dole depozytowym w Katyniu, należały one do por. rez. Czesława Zaleskiego, por. rez. Jana S. Kulwiecia i ppłk. rez. Włodzimierza Dobrowolskiego, ppor. rez. Bolesława Wolskiego.
Uderza mała ilość nieśmiertelników znajdowanych podczas ekshumacji. Ich brak wynika z tego, że większość wojskowych zamordowanych w zbrodni to oficerowie rezerwy i nie wszyscy z nich otrzymali nieśmiertelniki przed wybuchem wojny. Przedmioty te potwierdzały tożsamość, dlatego były celowo niszczone lub ukrywane przez właścicieli, by utrudnić Sowietom identyfikowanie jeńców. Cześć z nich zapewne zostało zabranych przez funkcjonariuszy NKWD podczas prowadzonych w obozach rewizjach.
| posiadacz (stopień, nazwisko i imię, tata roczna urodzenia) | nr inw. |
| ppor. BERENCWAJG Dawid, 1908 | MK 2282 CH |
| por. BUKOWSKI Tadeusz, 1911 | MK 1777 CH |
| mjr BUŁAT Józef, 1895 | MK 2208 CH |
| rtm. BRZOZOWSKI Mieczysław, 1903 | MK 223 CH |
| por. CHEŁCHOWSKI Bolesław, 1910 | MK 224 CH |
| ppor. CYBULA Zygmunt, 1912 | MK 2304 CH |
| ppor. DOKUCZYC Karol, 1910 | MK 305 CH |
| por. DZUŚ Mieczysław, 1913 | MK 583 CH |
| ppor. GOLCZ Mariusz, 1899 | MK 2280 CH |
| por. GORCZYŃSKI Tadeusz, 1901 | MK 2581 CH |
| por. HRAB Jan, 1906 | MK 2195 CH |
| kpt. HOPFEN Czesław, 1899 | MK 1378 CH |
| por. JARYSZ Stanisław, 1894 | MK 1716 CH |
| por. JASKŁOWSKI Stefan, 1910 | MK 2303 CH |
| ppor. JUREKO Władysław, 1913 | MK 2077 CH |
| por. KASPERKIEWICZ Kazimierz, 1912 | MK 1774 CH |
| por. KAWECKI Stefan, 1898 | MK 1486 CH |
| kpt. KAWICKI Edward, 1902 | MK 1836 CH |
| por. KLUSKA Stefan, 1908 | MK Ch.33 |
| ppłk KOŚCIŃSKI Edward, 7.9.1893 | MK 923 CH |
| por. MACZEWSKI Aleksander, 1893 | MK 1548 CH |
| por. MASZEWSKI Stanisław, 1904 | MK Ch.34 |
| ppor. MATUSZEK Wilhelm, 1910 | MK Ch.32 |
| por. MATYSZCZUK (MATYSZCZAK) Marian, 1908 | MK 1275 CH |
| ppor. MICHALIK Zdzisław Tadeusz, 1904 | MK 221 CH |
| ppor. MILCZAREK Tadeusz, 1911 | MK 1936 CH |
| ppor. lek. dr NAUMOW Józef, 1898 | MK 1451 CH |
| por. PIERZCHAŁA Marian, 1906 | MK 1068 CH |
| kpt. PETC (vel. PETZ) Walerian, 1904 | MK 1074 CH |
| ppor. PISARSKI Tadeusz, 1900 | MK 2583 CH |
| por. PŁAŻEWSKI Zygmunt, 1909 | MK 2281 CH |
| ppor. RAMZA Tadeusz Jerzy, 1901 | MK Ch.30 |
| por. ROMANOWICZ Henryk, 1907 | MK 1838 CH |
| ppor. ROMEJKO Zygmunt, 1912 | MK 1881 CH |
| kpt. RUSCHAR Józef, 1898 | MK 852 CH |
| por. STARĘGA Bolesław, 1910 | MK 1837 CH |
| por. STARKOWSKI Kazimierz, 1895 | MK 1115 CH |
| por. SZAREK Władysław, 1911 | MK 2582 CH |
| ppor. SZEJNER Wilhelm, 1909 | MK 2491 CH |
| kpt. SZCZUKA Stanisław, 1902 | MK 1899 CH |
| ppor. SZNELA Czesław, 1909 | MK 680 CH |
| ppor. ŚWIĄTEK Karol Antoni, 1911 | MK Ch.31 |
| por. TABĘCKI Konstanty Wiktor, 1901 | MK 1618 CH |
| ppor. TRONDOWSKI Bogusław, 1906 | MK 1067 CH |
| por. WAJDA Marian, 1894 | MK 1455 CH |
| ppor. WIELOWIEYSKI Zdzisław, 1915 | MK 2860 CH |
| ppor. ZAJĄCZKIEWICZ Zbigniew, 1914 | MK 1616 CH |
| ppor. ZWIERZCHOWSKI Stanisław, 1907 | MK 349 CH |
| ppor. ŻOGŁO Bronisław, 1909 | MK 1450 CH |
| por. ŻUŁAWIŃSKI Józef, 1910 | MK 2305 CH |
| ppor. BOHACZEWSKI Kazimierz, 1911 | MK 3001 CH |
| posiadacz (stopień, nazwisko i imię, tata roczna urodzenia) | nr inw. |
| ppłk. DOBROWOLSKI Włodzimierz, 1884 | MK 1748 K |
| ppor. GEBSKI Stanisław, 1895 | MK 595 K |
| por. KULWIEĆ Jan S., 1902 | MK 592 K |
| kpt. LEHRHAFT Dawid, 1893 | MK 1730 K |
| ppor. MROZOWSKI Jan, 1911 | MK 1732 K |
| ppor. SKIBIŃSKI Marian, 1908 | MK 1731 K |
| por. ZALESKI Czesław, 1907 | MK 591 K |
| posiadacz (stopień, nazwisko i imię, tata roczna urodzenia) | nr inw. |
| mjr Stanisława VAN DER COGHEN, 31.10.1890 | MK 81 M |
| posiadacz (stopień, nazwisko i imię, tata roczna urodzenia) | nr inw. |
| st. sierż. NAGLIK Józef, 1899 | MK 3361 U |


